به بهانه مرگ «زاها حدید» اولین زن برنده نوبل معماری
تاریخ خبر : ۱۳۹۵/۰۲/۰۸ --- کد خبر ۶۳۷

به بهانه مرگ «زاها حدید» اولین زن برنده نوبل معماری
خورشید 65 ساله بغداد برای همیشه غروب کرد
وقتی مرگ در می‌زند، مهم نیست شما یک جاندار به نام انسان باشید یا یک دسته چک در حال سقوط از طبقه پنجم. یک دسته چک  در داستان «اپیزود گوکل ماس» کتاب «مرگ در نمی‌زند» اثر وودی آلن مشهور، برای یک انسان مایوس درسی فلسفی می‌شود و او چون می‌پندارد در صورت سقوط از 3طبقه سرنوشتی بدتر از دسته چک فرود آمده به زمین پیدا می‌کند، خودش را می‌کشد زیرا به این نتیجه رسیده که دسته چک ارزشی بیش از جان انسان دارد!
 شاید این طور نباشد، اما ارزش آنچه انسان می‌سازد، قطعا بیش از کالبد جسمانی اوست و به همین دلیل مرگ «زاها محمد حدید» در روز اول آوریل امسال، او را ارزشمندتر کرد. زن بزرگ معماری دنیا از عراق و شهر بغداد، روز سیزدهم فروردین‌ماه و در 65 سالگی به دلیل حمله قلبی درگذشت. عده زیادی این خبر را دروغ آوریل می‌دانستند، اما مرگ او حقیقت داشت.


اسطوره معماری قرن 
 اگر از این همه ابراز احساسات پس از مرگ او متعجب شده‌اید، حتما نمی‌دانید دنیا در طول 65 سالگی زندگی این عراقی- انگلیسی با چه ستاره بزرگی روبه‌رو بود. اسطوره مسلم معماری قرن بیستم و بیست‌و‌یکم، پس از گذر از روزهای پرتب و تاب کودکی و نوجوانی، خیلی زود تشخیص داد در محیط بسته آن زمان کشورش امکان پیشرفت ندارد، به همین دلیل ترک وطن کرد و مدرک دانشگاهی‌اش در رشته معماری را از دانشگاه آمریکایی بیروت گرفت. چند سال پس از تولد در روز 31 اکتبر 1950، او به انگلیس رفت و در جو نژادپرستانه این کشور، بهترین‌هایش را نشان داد.


 شروع رویاپردازی
زاها حدید از دانشگاهی فارغ‌التحصیل شد که حضور در آن برای ستاره‌های معماری  رویا به نظر می‌رسید، اما او از همان کودکی که با  لالایی‌های شبانه مادرش زیر آسمان پرستاره بغداد چشم بر هم می‌گذاشت، رویاپرداز بود و وقتی بزرگ‌تر شد تلاش بی‌وقفه را هم به خیالاتش اضافه کرد و ستاره عرب دانشگاه لندن نام گرفت. حالا زمانش رسیده بود دنیا بیش از گذشته به ‌حدید احترام بگذارد. کسب جایزه معتبر معماری «پریتزکر» در سال 2004 او را به اولین زن برنده این عنوان تبدیل کرد.
تداوم درخشش
زاها بلافاصله پس از دریافت جایزه معتبر و پرآوازه شدن در سراسر جهان، مدرک  فارغ‌التحصیلی‌اش را از دانشگاه معماری لندن کسب کرد و به استاد سابق خود در دفتر موسوم به «او ام آ» پیوست و در نهایت خودش عضوی از پروژه‌های بزرگ این شرکت شد. زاها خواستن و توانستن را توأمان داشت، به اضافه ضلع سومی به نام ساختن. خواستن، توانستن و ساختن مرزهای محدود عراق را برای او گشود.
 آثار فاخر 
   ایستگاه سریع‌السیر ناپل، ترن هوایی اینسبروگ نروژ،  مرکز علمی فائنو درو ولفسبورگ‌‍، سکوی پرش اسکی برگیسل اتریش و ایستگاه آتشنشانی ویترای آلمان تنها بخشی از شاهکارهای حدید است. بعد از اتمام این پروژه‌ها از سال 2008 به بعد تحولی در زندگی حدید به وجود آمد. او آنقدر نام معتبری داشت که در برنامه‌های رادیویی بی‌بی‌سی نقش سردبیر را بر عهده بگیرد؛ درست شبیه کاری که در دایره‌المعارف اینترنتی موسوم به «بریتانیکا» در انگلیس بر عهده داشت و تا روزهای آخر زندگی هم با عشق در آن مشغول به کار بود. البته زاها اندکی بیش از این تاریخ همه را به تحسین واداشته بود؛ زمانی که با
 ارائه یک مسترپلان برای سنگاپور، جایزه رقابت بین المللی طراحی را به دست آورد. عنوان بین‌المللی سال 2005 به خاطر ساختن یک رستوران مجلل در شهر بازل سوییس تنها یکی از چند جایزه بزرگ او در موزه شخصی افتخاراتش درخانه‎‌اش در لندن بود. دارنده دکترای افتخاری دانشگاه بیروت از وقتی در سال 2006 به عنوان اولین زن و نخستین مسلمان، معتبرترین جایزه دنیای معماری یا همان پریتزکر را به دست آورد، نام خود را در تالار افتخارات موزه گوگنهایم در نیوریورک دید. هنرمند فقید قصه ما سال 2008 در رده شصت‌ونهم 100 زن قدرتمند و با نفوذ سال قرار گرفت. یک سال بعد «تایم» او را در فهرست تاثیرگذارترین متفکران سال جای داد. 
 وقتی دنیا به پا خاست
سال 2012، دنیا به پای این اعجوبه ایستاد. هیچ یک از انگلیسی‌های متفرعن نمی‌توانستند تصور کنند روزی یک عراقی  نشان ویژه سلطنتی بریتانیا را دریافت کند، اما سال 2012 ملکه انگلیس، با افتخار، زدن نشان سلطنتی کشورش به لباس فاخر حدید را تایید کرد، اما هنوز زمان استراحت فرا نرسیده بود؛ ذهن بلندپرواز زاها استراحت هر چند بسیار کوتاه به قصد لذت بردن از موفقیت‌های بزرگ را نمی‌پذیرفت. پانزدهمین طراح برتر لباس در فهرست 50 نفره سال 2013 گاردین، به قول خودش این اواخر اصلا استراحتی نداشت و مدام در پی موفقیت بود. 
آخرین کار، بهترین کار
شاید همین سختکوشی باعث شد او پیشنهاد قطری‌ها برای طراحی ورزشگاه افتتاحیه و فینال جام‌جهانی 2022 در دوحه را بپذیرد. می‌گویند مهندسی اعجاب‌آور ورزشگاه‌های ساخته شده یا در حال ساخت در قطر با هیچ یک از فرمول‌های منطقی ساخت این نوع بنا جور درنمی‌آید! زاها با تکمیل تئوری «عدم تعادل»، نوعی ورزشگاه را پایه‌ریزی کرده که به شکل هوشمند و با کمک سنسور جانمایی شده در زیر چمن در مواقع سردی یا گرمی خارج از عرف استادیوم، وظیفه متعادل کردن دما را بر عهده می‌گیرد! این اعجوبه آخرین کارش را به استثنایی‌ترین شکل ممکن انجام داد. برای شخصی با چنین تفکر عمیقی اصلا عجیب نبود که  کلکسیونی جداگانه شامل 20 افتخار ریز و درشت بین سال‌های 1982 تا 2013 داشته باشد.
 زندگی شخصی آرام 
 زنی که  یک‌پنجم این افتخارات را در سال طلایی‌اش (2004) به  دست آورد  در تمام  سال‌های شهرت، زندگی شخصی خود را از دوربین‌ها مخفی کرد  و کمتر کسی از زندگی گذشته و حال این اواخر بد او خبر داشت. در مورد شخص حدید، آنچه اهمیتی نداشت، همین موضوع بود و گرنه دنیا هر چه باید از زاها حدید می‌دانست را در حافظه داشت! مرگ او، دنیا را با تراژدی «اپیزود گوگل ماس» روبه‌رو می‌کند. چند نفس سخت، زندگی را از خانم نابغه گرفت.10 سال بعد نامش در نزدیکی‌های زادگاهش در دوحه تکرار می‌شود؛ در واقع به دوحه می‌رسد، از لندن و تمام نقاطی که ساخت به سمت دوحه و البته ابدیت.

 

 
ارسال نظر
نظرات تایید شده: 0 نظرات تایید نشده: 0
* نام شما:

ایمیل شما: (محرمانه)

تلفن شما: (محرمانه)

* پیام شما:
رتبه: بد            خوب

کد نمایش داده شده را تایپ نمایید:

تازه سازی